Trudno powiedzieć, że sake jest u nas napojem popularnym. Pomimo wielkiego zainteresowania kuchnią Japonii, nieustającej mody na sushi nie wszyscy mają odwagę spróbować tego jedynego w swoim rodzaju napoju. Być może wynika to z ograniczonej wiedzy na temat sake, a także wielu mitów i przekłamań na ten temat.
Po raz kolejny sprawdza się teoria, że lubimy to, co znamy.
A przecież nic prostszego niż kupić butelkę i spróbować...

Jak smakuje sake ?

Wszelkie porównania będą tu czysto teoretyczne i wyjątkowo nieprecyzyjne. Owszem, można doszukać się kilku wspólnych nut smakowych z białymi winami, ale "winnym" słownictwem sake nie opiszemy.
Od wina różni się zasadniczo – po pierwsze powstaje tylko i wyłącznie z ryżu, po drugie proces produkcji bardziej przypomina warzenie piwa niż wytwarzanie wina.
Sake ma bardzo delikatny smak, wszelkie motywy i nuty nie są tak dosłowne, żeby nie powiedzieć dosadne jak w przypadku wina. Nie oczekujmy, że sake, w którego opisie znajdziemy nuty owocowe eksploduje owocowym aromatem niczym Chardonnay z Chile lub Australii.

Każde bez wyjątku sake posiada subtelną nutę gotowanego ryżu. Nie jest to zapach znany z naszej kuchni. Do produkcji sake używa się specjalnego ryżu najwyższej jakości. Wiedza o ryżu, kultura jego uprawy i przyrządzania jest w Japonii czymś niezwykle ważnym. Podobnie jak z winami – są znaczne różnice w smaku ryżu z różnych regionów, a nawet plantacji, ważny jest czas zbioru i czynniki pogodowe.

Do aromatu ryżu dołączają się motywy kwiatowe, owocowe i umami – owiany tajemnicą piąty smak – głęboki i pełny, wzmacniający również w sposób pozytywny doznania płynące z innych smaków. Wyczuwalna jest także odrobina drożdży.

Czy sake pije się na gorąco ?

To jeden z mitów na temat sake, utrwalony zresztą przez filmy o samurajach, raczących się w zimny dzień czarkami gorącej sake.
Owszem pije się sake na ciepło, ale nie jest to podstawowy sposób jej serwowania. W ten sposób podaje się najczęściej futsu – shu (futsu – zwyczajny), czyli nazwijmy to sake codzienne, stołowe, po którym nie należy spodziewać się jakiś nadzwyczajnych doznań.
Rzeczywiście, świetnie rozgrzewa w zimie i komponuje się w zasadzie z prawie wszystkimi specjalnościami kuchni japońskiej.

Jeśli chcemy spróbować sake w tej postaci, nie musimy wydawać majątku. Specjalne naczynie "tokkuri" przypominające ceramiczny wazonik zanurzamy na kilka minut w garnku z wrzątkiem. Nigdy nie podgrzewamy sake bezpośrednio. Ciepła sake najlepiej smakuje w temperaturze pomiędzy 40 a 50 stopni.

Po czym poznać sake wysokiej jakości ?

Tylko wybitny specjalista od języka japońskiego będzie w stanie odczytać etykietę sake. W jej nazwach i opisach stosuje się często stare i rzadko spotykane znaki symbolicznego alfabetu kanji. Czasami przeznaczone na import butelki mają informacje w łacińskim alfabecie na kontretykiecie, ale nie zawsze.

Klasa i cena sake w pierwszym rzędzie uzależniona jest od stopnia spolerowania ryżu. Najlepsze sake – daiginjo powstaje w wyniku spolerowania co najmniej 50% objętości ziarna ryżu. W ten sposób ryż pozbawiany jest zanieczyszczeń, związków białkowych i składników mineralnych, które mogą "zakłócać" walory aromatu i smaku.

Tego rodzaju najszlachetniejsze gatunki sake degustujemy podobnie jak białe wino wysokiej klasy – schłodzone do temperatury 10-12 stopni (niezamrożone !), w kieliszkach do białego wina.

Dlaczego sake jest drogie ?

Po pierwsze Japonia jest jednym z najdroższych krajów świata, a więc wszystkie koszty związane z produkcją są relatywnie wyższe. Do tego dochodzą koszty transportu i formalności celne. W Japonii sake klasy premium jest również drogim napojem, pijanym raczej na specjalne okazje.

Czy Japończycy piją dużo sake ?

Zdecydowanie tak. W XXI wieku sake przechodzi prawdziwy renesans. Spożycie sake w Japonii spadło pod koniec XX wieku na korzyść piwa, whisky i importowanego w wielkich ilościach wina. Wówczas sake uważano za trunek "dla starszych panów", a jej spożycie wiązało się raczej z tradycyjnymi rytuałami typu nowy rok czy ważne eventy i rocznice.

Obecnie do picia sake powrócili młodzi Japończycy – w modnych barach i klubach królują przyrządzane przez barmanów z całego świata drinki z sake, wielkim powodzeniem cieszą się nowości – na przykład sake musująca.
Sake klasy premium zainteresowali się także wybitni szefowie kuchni, łącząc ją nie tylko z tradycyjnymi japońskimi potrawami.

Czy sake to dobry pomysł na prezent ?

Zdecydowanie tak – to prezent nietuzinkowy, oryginalny i elegancki. Butelki sake klasy premium są zawsze wyjątkowo staranie zdobione pięknymi, kaligraficznymi znakami kanji i motywami nawiązującymi do sztuki i kultury Japonii.
Jej delikatny smak zafascynuje jednakowo miłośnika wina, konesera mocniejszych trunków, a także wszystkich, którzy lubią poeksperymentować w kuchni.